Merkezi Aseptik IV İlaç Hazırlama Ünitelerinin İlaç Tasarrufuna Etkisi: Pediatri Servisinde Retrospektif Bir Çalışma

¹Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Ağız ve Diş Sağlığı Programı, Konya, Türkiye
²Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, Sağlık Hizmetleri Yönetimi Anabilim Dalı, Konya, Türkiye

Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'deki bir üniversite hastanesinin çocuk yataklı birimlerinde merkezi bir aseptik intravenöz (IV) ilaç hazırlama ünitesi kurulmasının ilaç atıklarının azaltılması ve maliyet tasarrufu üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.
Yöntem: Üç aylık bir dönemde sipariş edilen 23.340 ilaç ünitesi ve hazırlanan 17.894 doz üzerinde retrospektif bir analiz yapılmıştır. Veriler, maliyet değerlendirmelerinin yanı sıra uygulanan, iade edilen ve israf edilen ilaç miktarlarını da içermektedir. Sayıları, yüzdeleri ve toplam maliyetleri hesaplamak için tanımlayıcı istatistiksel analizler yapılmıştır.
Bulgular: İstemi yapılan toplam ilaç ünitesinin 10.464 ünitesi eczane stoklarına geri gönderilmiştir. İstemi yapılan ilaçların toplam maliyeti 34.574,74 $, iade edilen ilaçların değeri ise 14.950,07 $ olmuştur. İlaç hazırlama hizmeti maliyeti (6.083,96 $) hesaba katıldıktan sonra, hastane 8.866,11 $ net maliyet tasarrufu elde ederek %25,64'lük bir azalma sağlamıştır. Birim sayısına göre ilaç atığı %44,83 oranında azalmıştır. Azalma oranı, eczane stoklarına geri gönderilen kullanılmamış ünite sayısının (10.464) verilen toplam ilaç ünitesi sayısına (23.340) bölünmesiyle hesaplanmıştır.
Sonuç: Merkezi aseptik IV ilaç hazırlama, ilaç atıklarını önemli ölçüde azaltmakta ve hastane ortamlarında önemli maliyet tasarruflarına katkıda bulunmaktadır. Bulgular, kaynak kullanımını en uygun düzeye getirmek ve sağlık harcamalarını azaltmak için özellikle çocuk birimlerinde merkezi hazırlama ünitelerinin daha geniş çapta benimsenmesini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler:

The Effect of Central Aseptic IV Drug Preparation Units on Pharmaceutical Savings: A Retrospective Study in Pediatrics Service

¹Necmettin Erbakan University, Vocational School of Health Services, Oral and Dental Health Program, Konya, Türkiye
²Selçuk University, Faculty of Health Sciences, Department of Health Management, Division of Health Services Management, Konya, Türkiye

Aim: To evaluate the impact of establishing a central aseptic intravenous (IV) drug preparation unit on pharmaceutical waste reduction and cost savings in pediatric inpatient services at a university hospital in Türkiye.
Method: A retrospective analysis was conducted of 23,340 drug units ordered and 17,894 doses prepared during a three-month period. Data included quantities of medications administered, returned, and wasted, as well as cost evaluations. Descriptive statistical analyses were performed to calculate frequencies, percentages, and total costs.
Results: Of the total drug units ordered, 10,464 were returned to pharmacy stock. The overall cost of drugs ordered was $34,574.74, and the value of returned drugs was $14,950.07. After accounting for the drug preparation service cost ($6,083.96), the hospital achieved a net cost savings of $8,866.11, representing a 25.64% reduction. Pharmaceutical waste by unit count decreased by 44.83%. The reduction rate was calculated by dividing the number of unused units returned to pharmacy stocks (10,464) by the total number of drug units issued (23,340).
Conclusion: Centralized aseptic IV drug preparation significantly reduces pharmaceutical waste and contributes to substantial cost savings in hospital settings. The findings support broader adoption of centralized preparation units, particularly in pediatric services, to optimize resource utilization and reduce healthcare expenditures.

Keywords:

Özer Arık, Müjdat Yeşildal, Yunus Emre Öztürk. The Effect of Central Aseptic IV Drug Preparation Units on Pharmaceutical Savings: A Retrospective Study in Pediatrics Service. Journal of Health and Nursing Management. 2025; 12(3): 428-436

Sorumlu Yazar: Müjdat Yeşildal, Türkiye