Kanıta Dayalı Uygulama Önerilerinin Kliniğe Aktarılmasında Cerrahi Birimlerde Çalışan Hemşirelerin Yöneticilerinin Liderliklerine ve Çalışma Ortamına İlişkin Algıları: Çok Merkezli Bir Çalışma

¹Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Aydın, Türkiye
²Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye
³Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Gölhisar Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, İlk ve Acil Yardım Programı, Burdur, Türkiye

Amaç: Bu çalışma kanıta dayalı uygulama önerilerinin kliniğe aktarılmasında cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin yöneticilerinin liderliklerine ve çalışma ortamına ilişkin algılarını değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipte gerçekleştirilen çalışma Ekim 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında, üç farklı ilde yer alan iki üniversite hastanesi ve iki devlet hastanesinin cerrahi birimlerde çalışan 265 hemşirenin katılımıyla gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri, hemşirelerin tanıtıcı özelliklerini içeren 22 soruluk form, Kanıta Dayalı Uygulama Liderlik ve Kanıta Dayalı Uygulama Çalışma Ortamı Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ölçek puan ortalamaları ile etkileyen faktörlerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. Çalışma Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) kontrol listesi kullanılarak rapor edildi.
Bulgular: Cerrahi hemşirelerinin Kanıta Dayalı Uygulama Liderlik Ölçeği puan ortalaması 27,76 (SS=8,99) ve Kanıta Dayalı Uygulama Çalışma Ortamı Ölçeği puan ortalaması 19,26 (SS=5,82) olarak bulundu. Çalışmaya katılan cerrahi hemşirelerinin kanıta dayalı uygulama önerilerinin kliniğe aktarımında yöneticilerinin liderliğine ilişkin algıları ortanın biraz üzerinde ve çalışma ortamına ilişkin algıları ise orta düzeyde olduğu bulundu. Üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin KDU liderliğine ilişkin algı puanlarının devlet hastanesinde çalışanlara göre daha yüksek olduğu belirlendi. Ayrıca cerrahi servislerde ve ameliyathanede çalışan hemşirelerin KDU liderlik puanlarının cerrahi yoğun bakımda çalışanlara göre daha yüksek olduğu saptandı. Çalışılan kurumda KDU ile ilgili eğitim alan hemşirelerin hem KDU liderlik hem de KDU çalışma ortamı puan ortalamalarının eğitim almayan hemşirelere göre daha yüksek olduğu belirlendi.
Sonuç: Cerrahi birimlerde kanıta dayalı uygulamaların kliniğe aktarımının güçlendirilmesinde yöneticilerin liderlik rolü ve çalışma ortamının destekleyici özellikleri önemli faktörlerdir. Bu faktörler yönünden cerrahi birimler değerlendirilmeli ve iyileştirici yönde stratejiler geliştirilmelidir.

Anahtar Kelimeler:

Nurses' Perceptions of Their Managers' Leadership and Work Environment in Surgical Units Regarding the Transfer of Evidence-Based Practice Recommendations to the Clinic: A Multicenter Study

¹Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Nursing, Department of Surgical Nursing, Aydın, Türkiye
²Suleyman Demirel University, Faculty of Health Sciences, Department of Surgical Nursing, Isparta, Türkiye
³Mehmet Akif Ersoy University, Gölhisar Vocational School of Health Services, First Aid and Emergency Program, Burdur, Türkiye

Aim: This study was conducted to evaluate the perceptions of nurses working in surgical units regarding their managers' leadership and work environment in the transfer of evidence-based practices to the clinic.
Method: This descriptive-cross-sectional study was conducted between October 2024 and February 2025, involving 265 nurses working in the surgical units of two university hospitals and two state hospitals in three different provinces. Data were collected using a 22-question form containing demographic characteristics of the nurses, the Evidence-Based Practice Leadership Scale, and the Evidence-Based Practice Work Environment Scale. Descriptive statistics were used to analyze the data, and independent samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to compare scale mean scores and influencing factors. The study was reported using the Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology checklist.
Results: The mean scores of surgical nurses on the Evidence-Based Practice Leadership Scale were found to be 27.76 (SD=8.99), and on the Evidence-Based Practice Work Environment Scale were 19.26 (SD=5.82). Surgical nurses participating in the study perceived their managers' leadership in the transfer of evidence-based practice recommendations to the clinic as slightly above average, while their perceptions regarding the work environment were at a moderate level. It was determined that nurses working in university hospitals had higher scores on their perceived EBP leadership than those working in state hospitals. Furthermore, nurses working in surgical wards and operating rooms had higher EBP leadership scores than those working in surgical intensive care units. Nurses who received EBP training at their institution had higher average EBP leadership and EBP work environment scores compared to nurses who did not receive training.
Conclusion: In surgical units, the leadership role of administrators and the supportive characteristics of the work environment are important factors in strengthening the transfer of evidence-based practices to the clinic. Surgical units should be evaluated in terms of these factors, and strategies for improvement should be developed.

Keywords:

Ezgi Arslan, Filiz Salman Saraç, Hatice Özsoy, Sultan Özkan. Nurses' Perceptions of Their Managers' Leadership and Work Environment in Surgical Units Regarding the Transfer of Evidence-Based Practice Recommendations to the Clinic: A Multicenter Study. Journal of Health and Nursing Management. 2026; 13(2): 391-402

Sorumlu Yazar: Ezgi Arslan, Türkiye